Encyclopedie van misvattingen
Kunst
De Kolossos stond wijdbeens voor de haven van Rhodos
Ergens in de Renaissance moet het idee zijn ontstaan dat het machtige bronzen standbeeld van de zonnegod Helios wijdbeens de haven van Rhodos bewaakte, de ene voet op de ene landtong en de andere voet op de andere. Zo is hij sindsdien geregeld afgebeeld en in het geheugen van velen geprent.
Geografische argumenten zijn voldoende om deze opvatting te weerleggen. De haven van Rhodos bestaat uit twee inhammen, die al in de oudheid de Grote Haven en de Kleine Haven werden genoemd. De ingang tot de Kleine Haven is tweehonderd meter breed, die tot de Grote Haven zeshonderd. Het is moeilijk in te zien hoe hier een natuurgetrouw beeld van een wijdbeens staande man overheen kon worden gezet -- zeker als we bedenken dat de Kolossos volgens goede Byzantijnse bronnen niet meer dan 32 meter hoog was (A. Gabrielle: Bulletin de correspondance hellénique, dl. 56 (1932), p. 331).
De Kolossos stond waarschijnlijk op de landtong tussen de Grote en de Kleine Haven, op een marmeren sokkel van vijf meter hoog. Het beeld, een oorlogsmonument, werd tussen 304 en 292 v.Chr. opgericht door de beeldhouwer Chares van Lindos. Bij een aardbeving in vermoedelijk 224 v.Chr. brak het enorme beeld bij de knieën, en wederopbouw stuitte op bezwaren van religieuze zijde. Het puin is eeuwenlang blijven liggen. Pas in de zevende eeuw na Christus werd het schroot afgevoerd, door Arabieren, die het volgens de annalen verkochten aan 'een jood uit Emesa'.
Het is ook niet zeker, zoals algemeen wordt aangenomen, dat de Kolossos diende als vuurtoren, dus dat hij een fakkel droeg. Het kan ook een lans geweest zijn.
In juli 1987 beweerde een Nederlandse helderziende dat restanten van de Kolossos nog in de haven lagen. Tot verbijstering van velen hechtten de Griekse autoriteiten geloof aan haar verhaal; er werd niets gevonden.
 |
De Kolossos van Rhodos werd steeds groter |
Dante schreef de 'Divina commedia'
Clemens non Papa wilde niet met de paus worden verward
Marnix van Sint-Aldegonde schreef het Wilhelmus
El Greco had een oogafwijking
Händel wist met de 'Water music' de gunst van de koning te herwinnen
Albinoni schreef het befaamde Adagio
Rousseau bedacht de term 'nobele wilde'
Mozarts tweede naam was Amadeus
Salieri joeg Mozart de dood in
Mozart werd in noodweer begraven
Mozart werd niet eens een behoorlijke begrafenis gegund
Beethoven schreef 'Für Elise' voor Elise
Bachs muziek was bijna verloren gegaan
Frankenstein was een monster
Heine schreef: 'Mein Liebchen was willst du noch mehr'
Heine wilde naar Nederland vluchten als de wereld verging
Goethe riep op zijn sterfbed: 'Mehr Licht!'
Jules Verne heeft nooit gereisd
Barbertje moet hangen, zei Multatuli
Lewis Carroll stuurde koningin Victoria een wiskundeboek
Hans Brinker stak zijn vinger in de dijk
In Hans Brinker or the silver skates, het boek uit 1865 waarin de Amerikaanse schrijfster Mary Mapes Dodge voor haar landgenoten een mooi, romantisch beeld van Nederland schetst, loopt het anders.
Een van de vele anekdotes in het boek gaat over een niet met name genoemd, ongeveer achtjarig zoontje van een sluiswachter, dat op een avond een gat in de dijk ontdekt, de hele koude nacht met zijn vinger de watervloed stelpt en zo 'held van Haarlem' wordt.
Het verhaal wordt in het boek aan een Engelse jongen verteld tijdens een schaatstocht van een groep rijkeluiskinderen van Amsterdam via Haarlem naar Den Haag, en juist op dat moment ook aan zijn zusje voorgelezen op een school in Engeland. 'Er is geen kind in Holland dat het niet kent,' wordt er nog aan toegevoegd.
Hans Brinker heeft met de hele geschiedenis niets te maken. Hij zit tijdens de schaatstocht thuis in Broek in Waterland, bij zijn moeder en zieke vader -- 'held van Haarlem' is hij niet.
Ook Kenau die Haarlem verdedigde, en Tromp die met een bezem aan de mast voer, figureren in het boek van Dodge.
 |
Standbeeld in Spaarnwoude, in 1950 vervaardigd door Gerda Rueb. Op een plaquette op de sokkel staat: OPGEDRAGEN AAN ONZE JEUGD ALS EEN |
Nietzsche bedacht de term 'Übermensch'
Van Gogh sneed zijn oor af
Herman Gorter schreef: 'Een nieuwe lente, een nieuw geluid'
Sherlock Holmes zei altijd: 'Elementary, my dear Watson'
Mark Twain zei: 'Iedereen praat over het weer maar niemand doet er wat aan '
Picasso schilderde de hoeren van Avignon
Gertrude Stein schreef: 'A rose is a rose is a rose'
Happy birthday is een volksliedje
Humphrey Bogart zei: 'Play it again, Sam'
Humphrey Bogart zei: 'Drop the gun, Louis'
Humphrey Bogart zei: 'Tennis, anyone?'
Harpo Marx was stom
Tarzan zei: 'Me Tarzan, you Jane'
James Cagney zei: 'You dirty rat'
Mae West zei: 'Come up and see me some time'
Charles Boyer zei: 'Come with me to the Casbah'
Men zegt 'Lucebert' op z 'n Frans
Jo Vincent zei altijd: 'Zo, die hangt weer voor een jaartje'
Het concert van Woodstock was in Woodstock
Sommige zangers kunnen een glas laten springen
Van de tenor Enrico Caruso wordt gezegd dat hij een glas kon laten springen door eens flink uit te halen, maar zijn vrouw, Dorothy Caruso, heeft dat altijd tegengesproken. Helemaal onmogelijk blijkt het echter niet te zijn.
De toon waarop gezongen moet worden, is niet zo moeilijk vast te stellen: dat is de toon die klinkt als het glas met een vochtige vinger in trilling wordt gebracht. Ook hoeft die noot maar een paar seconden te worden aangehouden. Maar het probleem is het volume.
Toch is het iemand gelukt. In een aflevering van het Amerikaanse televisieprogramma Mythbusters van 18 mei 2005 slaagde rockzanger Jaime Vendera erin zonder versterking een glas in stukken te zingen. Na twintig pogingen wist hij waarachtig een toon van 556 hertz met een geluidssterkte van 105 decibel te produceren - het wijnglas ging in stukken.
Muziek in mineur is treurig
Een hoornist spuugt in zijn instrument
De ukelele komt uit Hawaï
De doedelzak is een Schots muziekinstrument