Hans van Maanen

Encyclopedie van misvattingen

Geschiedenis

Er rust een vloek op het graf van Toetanchamon

Diogenes leefde in een ton
Over Diogenes (400?-324? v.Chr.) doen vele verhalen de ronde. Het bekendste verhaal is, dat hij aan de rand van het kerkhof in een ton leefde. Als de anekdote al een grond van waarheid heeft, dan is het waarschijnlijker dat hij zich in een klein houten huisje of misschien in een grote aardewerken pot ophield — de Romeinse geschiedschrijvers (Juvenalis, Lucianus en Seneca noemen Diogenes) zijn het er al niet meer over eens. Een ton zoals Nederlanders zich die voorstellen, met duigen, was het in ieder geval niet.
Diogenes vond dat mensen zich, op zoek naar de waarheid, moesten vrijmaken van alle conventies — alles wat natuurlijk is, moest de mens schaamteloos en in het openbaar kunnen doen.
Diogenes onderwees in Athene op het instituut Kunosarges ( 'De witte hond'), en dat het Griekse kunikos ook 'honds' betekent, was voor zijn tegenstanders een mooie bijkomstigheid: zijn leer werd al snel 'cynisch' genoemd.

Diogenes met hond

Xanthippe was een helleveeg

Socrates beklaagde zich al over de jeugd van tegenwoordig

Cleopatra was een Egyptische koningin

Rome werd op zeven heuvelen gebouwd

Caesar was keizer

Caesars laatste woorden waren: 'Et tu, Brute'

Romeinse soldaten werden met zout betaald

Heren sluiten links-over-rechts omdat de Romeinen het al zo deden

Nero speelde viool terwijl Rome brandde

Christenen werden in het Colosseum voor de leeuwen gegooid

Romeinen kotsten in een vomitorium

Het Romeinse rijk ging aan loodvergiftiging ten onder

Noormannen droegen helmen met hoorns

Er was ooit een vrouwelijke paus

Het 'jus primae noctis' heeft echt bestaan

Kruisridders deden hun vrouw een kuisheidsgordel om

Een harnas was zo zwaar dat de ridders op hun paard moesten worden gehesen

In de Middeleeuwen werden heksen vervolgd

Het begrip 'jeugd' kende men niet in de Middeleeuwen

Middeleeuwse geleerden twistten over het aantal engelen dat op de punt van een naald kon dansen

Thomas ? Becket werd vermoord

Marco Polo bracht de spaghetti mee uit China

Floris V was populair bij de arme boeren

Willem Beukels vond het haringkaken uit

Eduard III raapte een kousenband op en stichtte de Orde van de Kousenband

Jeanne d'Arc was Frans

Columbus dacht als enige dat de aarde een bol was

Columbus ontdekte Noord-Amerika

Syfilis werd meegebracht door Columbus

Columbus bracht tuberculose naar Amerika

Traditionele landbouw was beter

Indianen leefden in harmonie met de bizons

Magalhaes voer als eerste om de wereld

Lucrezia Borgia vergiftigde iedereen

Luther spijkerde zijn stellingen op de kerkdeur

Luther zei: 'Hier sta ik, ik kan niet anders'

Calvijn was Zwitser

Maria de Bloedige was bloeddorstig

Willem van Oranje werd Willem de Zwijger genoemd

Willem van Oranje zei: 'Mon Dieu, aie pitié de mon ?me, et de ce pauvre peuple'

'Geuzen' was een scheldnaam

Wij vieren 1 april omdat Alva op die datum Den Briel verloor

Kenau verdedigde Haarlem

Egmond en Hoorne werden onthoofd

Leiden kreeg zijn universiteit als dank voor het verzet

De Tachtigjarige Oorlog duurde tachtig jaar

Leeghwater maalde het Haarlemmermeer droog

Kapers zijn zeerovers

Nicot bracht de tabak naar Frankrijk, Raleigh naar Engeland

De groenlandvaart ging naar Groenland

J. P. Coen zei: 'Ende desespereert niet'.

De wal van Wall Street moest de indianen tegenhouden

Tromp voer met een bezem aan de mast door het Kanaal

De Ruyter voer de ketting bij Chatham stuk

Gekrenkte beroepseer dreef de grote kok Vatel tot zelfmoord

Lodewijk XIV zei: 'L'état c'est moi'

Lodewijk XIV werd de Zonnekoning genoemd omdat hij zo machtig was

Peter de Grote leerde de scheepsbouw in Zaandam

In de Stadhouderloze Tijdperken was er geen stadhouder

Lodewijk XV zei: 'Après nous le déluge'

Catharina de Grote werd verpletterd door een paard

De Bastille werd bestormd

Guillotin ontwierp de guillotine

George Washington was de eerste president van de Verenigde Staten

Marie-Antoinette zei: 'Qu'ils mangent de la brioche'

Napoleon ontwierp de 'Code Napoléon'

Aan Napoleon danken wij al die rare achternamen

De Russische winter brak Napoleon op

Koning Willem I landde in 1813 in Scheveningen

Huisjesmelkers waren hardvochtige geldwolven

John Snow verwijderde de slinger van de pomp en de cholera-epidemie was voorbij

Bismarck zei: 'Blut und Eisen'

Duivelseiland was een hel

Lincolns 'emancipatieproclamatie' bevrijdde de slaven

Cowboys droegen revolvers

Het Winterpaleis werd bestormd

Tsaristisch Rusland was achterlijk

Dikke Bertha beschoot Parijs

Na de krach van 1929 sprongen bankiers massaal uit de ramen

Tijdens Mussolini reden de treinen op tijd

Pal voor de Duitse inval zei Colijn nog: 'Gaat u maar rustig slapen'

Hitler voorzag Duitsland van de Autobahn

Hitler bedacht de term 'Blitzkrieg'

De veldtocht tegen Frankrijk in 1940 was als Blitzkrieg bedoeld

Göring zei: 'Wenn ich Kultur höre, entsichere ich meinen Browning'

Gerbrandy zei: 'Goodbye mister Churchill'

Churchill zei: 'Blood, sweat and tears'

Churchill liet Coventry opzettelijk bombarderen

Dankzij onze goede administratie werden zoveel joden in Nederland opgepakt

Tijdens de bezetting werden veel homo's vervolgd

In de Hongerwinter werd Zweeds wittebrood uit vliegmachines gegooid

Nederland werd op 5 mei bevrijd

Drees bood zijn hoge gasten mariakaakjes aan

Chroesjtsjow sloeg woedend met zijn schoen op tafel

Martin Luther King zei: 'I had a dream...'

Militante feministes verbrandden hun beha's

Neil Armstrong zei: 'That's one small step for a man, one giant leap for mankind'

Irene Vorrink zei: 'Je suis ministre du milieu'